In de 24e ronde van de interne competitie zaten Aad de Bruijn en ik voor de derde keer tegenover elkaar. Voordat we aan onze partij begonnen kwamen we tot de ontdekking dat we allebei dromen opschrijven die we na het ontwaken ons herinneren. Ik had een dag voor de partij er eentje beschreven in mijn dagboek. Ik had gedroomd over Donald J Trump.
Op zich is het niet opmerkelijk dat Trump voorkomt in een van mijn dromen, want hij is alom aanwezig in de media die ik gebruik. Wel opmerkelijk was op welke wijze hij mijn droom binnendrong: naakt. In de droom was zijn naaktheid een vanzelfsprekendheid en dat vond hij zelf ook. Ik bevond me in een gemeenschappelijke slaapruimte, die de vorm had van een houten barak zonder ruiten in de ramen. Zomer. De barak was als een dug-out bij een voetbalveld verzonken en stond naast een kleine waterplas aan de voet van de Veluwe en was ervan gescheiden door een glazen wand van ongeveer een meter hoog. Het water klotste er tegenaan in een groene waas en soms kon je de bewegende benen van zwemmers zien. In de avondschemering gingen we slapen. Ik kuste een vrouw die ik goed kende nadrukkelijk intiem. Op dat moment tikte de man die aan de andere kant van de vrouw lag op haar schouder. Het was Trump. Hij wees uitnodigend op zijn geslacht dat zich als een klein gekromd zwaard tussen zijn benen had opgericht, zei tegen haar zoiets als: it has been shrinking in size considerably since a couple of years. Dat de vrouw en ik elkaar zojuist intiem gekust hadden maakte hem niets uit, of hij negeerde het, of hij vond dat niet ter zake doend. En de absentie van zijn vrouw Melania deed er ook niet toe.
De vrouw draaide zich op haar andere zijde, naar hem. Terwijl ik opstond zag ik dat ze op hem ging zitten, op het oog laconiek en zonder begeerte. Ze vond het kennelijk geen bezwaar om hem van dienst te zijn. Als jij dat wil, Donald J. Trump, doen we dat toch even. Ik sprong over de glazen wand en nam een duik in de plas.
Tussen de ‘droom-Trump’ en de ‘echte Trump’ bestaat ogenschijnlijk erg weinig verschil, maar dit zegt meer over mijn beeld van hem dan over wie Donald J. Trump in al zijn omvattendheid werkelijk is.
Ik vraag me af hoe die beelden in dromen elkaar afwisselen, opvolgen. Waarom verschijnt er opeens een man in de bovenstaande droom met het uiterlijk en gedrag van Donald Trump na het moment dat ik die vrouw een kus geef? Wat bepaalt de opeenvolging van beelden?
Op zich is het al opmerkelijk dat je je een droom kan herinneren; bij het ontwaken is er blijkbaar overdracht van informatie vanuit het onderbewustzijn (wat dat ook moge zijn, een gebied in de hersenen) naar het bewustzijn. Maar wellicht zijn het ‘onderbewustzijn’ en ‘het bewustzijn’ een en hetzelfde ding, namelijk een verzameling cellen in het menselijke brein die onderling informatie / energie uitwisselen. Toch lijkt er een verschil tussen slaap en niet-slaap / wakker te zijn. Werkt het brein tijdens (REM)-slaap als een grijper op een kermis die lukraak brokjes herinneringen / indrukken uit een glazen kast graait? Dat maakt dan een verhaal dat je meemaakt in een droom. Je hersenen zijn een glazen kast met allerlei pakketjes informatie. Misschien.
–0–
Er is een minieme kans dat ik Donald J in levende lijve tegenkom, als ik dat al zou willen. Wellicht vat ik in de nabije toekomst een passie op om als psychotherapeut hardleerse wereldleiders als Trump tot zelfinzicht te brengen. Eerst ga ik een lange opleiding bij een Griet-op-de-Beecke-achtige toptherapeut volgen, maar ik zou moeten opschieten. Het schijnt niet zo goed te gaan met de gezondheid van Trump (vlekken op zijn handen, in slaap vallen tijdens vergadering, wie noemde hij ook al weer Sleepy Joe?). Volgende maand wordt hij tachtig.
Verder alles goed met je?
Verder alles goed!
–0–
De partij tussen Aad en mij was niet als een droom, eerder droog als uit de saaie werkelijkheid. Toch waren er onder de oppervlakte leuke zetten die niet op het bord kwamen. Kijkt u even mee?
Wit heeft net geslagen op b5 en c5. De engine geeft hier de voorkeur aan 13. a2-a4 en 13. Pc3-d5. Het idee achter de pionzet is om een vrijpion te creëren. Die zet heb ik even overwogen. Doe je hem niet, dan heb je kans dat de pion zwak wordt na een eventueel b5-b4. Ik koos voor 13. Pc3-d5. Na lang nadenken. Ik moest namelijk goed uitrekenen wat zwart zou kunnen doen na 13. …. Pf6xd5 14 Lb2xg7.
Ik kwam tot een zettenreeks van zes zetten diep. Die liet ik na de partij zien, en de geldigheid van het adagium long variation, wrong variation werd in dit geval een keertje gelogenstraft:
Tot zover had ik gerekend en de engine doet dat met enige sturing ook, hoewel hij/ zij de voorkeur geeft aan 15.f2xe3 en 16. … Pf1xh2. Deze stelling beoordeelde ik in mijn vooruitblik als lastig voor zwart, maar ik overzag Pf5-d6. Zwart geeft de pion terug en speelt dan Tb8-b6. Niets aan de hand! Hadden we dat maar gespeeld!
Aad speelde echter na kort nadenken 14 ….. Kg8xg7 en de partij eindigde in remise:
–0–
Het cliché long variation, wrong variation brengt me bij een opvatting van Timman die ik aantrof in het onlangs verschenen MEC-magazine dat aan hem gewijd is. Vlak na het verschijnen van Het Groot Analyseboek (1979) zei Timman in een interview: Vroeger was ik geïnteresseerd in de waarheid van het schaken. Ik geloofde echt dat die bestond. Ik probeerde te analyseren op zo’n manier dat je op een gegeven moment alles uitanalyseert. Dat was onder invloed van Botwinnik, denk ik. Botwinnik had dat ook. Hij probeerde een ingewikkelde analyse terug te brengen tot een droge stelling. Maar het is soms helemaal niet zo overtuigend wat hij doet. En bovendien is analyseren ook een kwestie van stijl. Tot die ontdekking ben ik gekomen. Soms zijn het concrete varianten, soms is het een kwestie van stijl. Het is helemaal niet altijd geforceerd, maar het is interessant genoeg.
Dat was in 1980, lang voordat schaakengines feilloze zettenreeksen konden produceren. Als mindere schaakgod merk ik al langere tijd dat het een kleine moeite is de meest wonderlijke zettenreeksen door een schaakmachine te laten ophoesten. Dat kan soms amusant zijn, maar vaak is het abacadabra en staat het een goed begrip van een stelling in de weg. Nu durf ik bijna te zeggen: vroeger was alles beter.
Leuker is het om de gedachten tijdens de partij weer te geven. Of een droom.
Schill
Intiem stuk Sander. Nooit gedacht dat jij nog eens een column zou wijden aan, of inleiden met de piemel van Trump. Bij het laten beoordelen door chess.com van onze partij bleek jij zeer matig gespeeld te hebben met een percentage van 97.6. Ik had maar 98.8 %. Daar schaak je dan voor. Een klein stukje af van de onsterfelijke partij? Het lijkt meer op twee bange voetgangers op de vluchtstrook. Ik had dat gevoel trouwens niet bij de partij. Wat moeten we met al die prachtige aanvalspartijen als correct spel volgens de engines beter scoort? Scheren langs de afgrond en remise maken met een eeuwig-schaak-combinatie is 0.00 en een saaie afwikkeling ook volgens Stockfish 18. De keus is aan ons.