Ik zal het maar eerlijk toegeven; ik heb Groenland ook altijd al willen hebben. Niet voor de grondstoffen, die interesseren me niet zo. En voor mijn persoonlijke veiligheid heb ik Groenland ook niet echt nodig. Nee, het gaat mij om het prachtige land zelf. Om de vriendelijke onbaatzuchtige bewoners; de eskimo’s, excuus: Inuit, die elkaar zo mooi toezingen over grote afstanden in de sneeuw. Dat kan op Groenland, omdat het er rustig is, stil zelfs. Wat ze elkaar over die grote afstanden toezingen weet ik niet, maar dat is misschien leuk om eens uit te zoeken. Het zal wel over vis gaan vermoed ik, of anders over de gesel van de Deense bezetter.
De hoofdstad Nuuk in de winter (bron: https://nl.wikipedia.org/wiki/Nuuk#/media/Bestand:Nuuk_main_road.JPG)
Ik heb begrepen dat de Amerikaanse president zijn oog nu ook op het eiland heeft laten vallen. Maar zijn motieven zijn anders; voor zover ik weet is hij niet in de cultuur geïnteresseerd. Hij is niet zo’n liefhebber van gezongen boodschappen heb ik me laten vertellen.
Sinds grootmachten ineens dol op Groenland zijn, ontstaan er ook spontaan allerlei neveneffecten. Cartografen vinden het plotseling van belang de ware grootte van het eiland aan de wereld kenbaar te maken. Wij eenvoudige HBS-ers dachten daar natuurlijk nooit over na. Groenland was onmetelijk groot en speelde verder geen rol; waarom zou je aan Groenland denken? Maar het blijkt veel kleiner te zijn… ergens ook jammer natuurlijk. Enfin, we gaan er niet sentimenteel over doen.
De kans dat ik het ooit nog krijg lijkt me nu wel verkeken trouwens. Misschien moet ik maar afzien van het hele idee. In een wereld waar het recht van de sterkste geldt, staan mijn kansen niet erg hoog genoteerd.
Maar trendgevoelig als ik ben, denk ik er nu toch over om dan maar een ander eiland in te nemen. Grote eilanden zoals Borneo of Madagaskar liggen te ver weg; dat wordt logistiek te veel gedoe. Maar een Waddeneiland is misschien haalbaar! Schiermonnikoog bijvoorbeeld, zou aantrekkelijk kunnen zijn. Als dat niet lukt, zijn hier in de Molenplas nog wel een paar kleinere groene pollen die gemakkelijk te bezetten zijn. Bevoorrading hoeft geen punt te zijn, want de Jumbo is vlakbij.
De kans is echter groot dat zo’n onderneming op allerlei regels en verordeningen gaat stuiten. Zo zijn we wel in Nederland; voor het autonome initiatief is hier geen plaats. Je wordt overal door de overheid beloerd en gehinderd. Daarom blijft er eigenlijk maar één plaats ter wereld over waar je je nog vrij kunt bewegen: Paraguay! Ik zag laatst op de TV een documentaire over het land. Wat een paradijs! Daar mag echt alles, daar kan je nog ongestoord van je wanen genieten…
Vlak na de jaarwisseling heerst er januaritis bij veel schakers. De feestdagen zitten erop en de dagen zijn koud en soms ook nat. Niemand vond het erg dat de KNSB- en Kennemer Open-ronde van 10 januari niet doorging, één clubavond moest ook geschrapt worden en nog hadden we donderdag slechts een karige zes partijen op de clubavond.
Wat schakers wel bezig houdt is het Tata Steel toernooi in Wijk aan Zee, maar ze kiezen vaak voor het comfort om het thuis achter de PC te volgen in plaats van er zelf heen te gaan. Dat geldt natuurlijk niet voor degenen die zelf meespelen. In de weekend- en dagvierkampen kwamen de afgelopen week al vijf clubgenoten in actie, met wisselend succes (Richard Duijn 1½ uit 3 (in groep 2H weekend), Henk Post 2 uit 3 (8V weekend), Frans Arp 1 uit 3 (3C dag), Leo Littel 1½ uit 3 (6O dag) en Wim Eiselin 1 uit 3 (8F dag)). Vandaag begonnen Jan Vreeburg, Lourens Willemsen, Richard Breurkes, Robert Balm, Frank Sala en ik aan de tienkampen.
Het was niet een te beste dag voor ons. Richard en Frank scoorden een halfje, de andere vier verloren. Maar het toernooi duurt nog 8 ronden, alle kansen nog voor betere uitslagen.
Ik speelde tegen een Koreaanse tegenstander. Volgens zijn naambordje inwoner van Seoul. Ik vroeg aan hem of hij daar inderdaad woont, want vaak blijkt dan dat ze voor werk of studie langere tijd in Nederland verblijven. Maar hij was inderdaad twee dagen pas overgevlogen. Hij is een schaakenthousiasteling en wilde graag eens aan dit beroemde toernooi meedoen. Pff, en dat speelt dan in groep 7!
Onze partij verliep roestig voor mij, maar ergens rond zet 27 was ik toch helemaal niet ontevreden over de stelling. Ik schatte de kracht van de opstormende pionnen op de b- en c-lijn echter helaas niet goed in, dat kostte me een stuk en uiteindelijk ook de partij.
De siteredactie wenst u alsnog een gezegend en schaakrijk 2026 toe. Het vuurwerk van de jaarwisseling is natuurlijk al lang weggesist in de Nieuwjaarsnacht, hier en daar is er misschien nog wel een pluk platgereden karton midden op straat te vinden, na de sneeuwval van begin deze maand, maar dit is het eerste bericht van 2026!
Overigens: het verbaasde me dat een van mijn overburen op 4 januari met een schop in de hand zijn rommel op ging ruimen. Ik stak mijn duimen omhoog toen ik mijn auto instapte en riep hem toe: goed idee! Tja, naast de lusten ook de lasten, antwoordde hij. Zo had ik dat ‘oer-Nederlandse’ geknal met Oud en Nieuw nog niet bekeken. Ook de lusten! Aha. Volgend jaar wordt alles anders. Als het aan Den Haag ligt. Ja, echt?
Hopelijk gaat het schaakbord voor eenieder van ons het nodige vuurwerk bieden, om ons af te leiden van zinnen vol gemakzucht en machtswellust als: The fact that they did a boatland five hundred years ago doesn’t mean that they owe the land. Ik wil gaag op vakantie naar Groenland, nu het nog kan.
Ik verlang inmiddels wel naar rust en gezonde weloverwogen zetten op het schaakbord van de geopolitiek. De periode van de Koude Oorlog lijkt nu zelfs een idylle van stabiliteit, ‘logische’ besluiten en redelijkheid, als we de Cubacrisis even vergeten (een jaar voor mijn geboorte), en de aanwezigheid van kruisraketten op Europese bodem (in de jaren tachtig). Ik krijg nu visioenen van Donald Trump die verkleed als de witte dame – het sterkste stuk – in een witte kazuifel over een levensgroot schaakbord raast, op zoek naar ‘meervoudig mat’, wether you like it or not. Maar verder gaan de schaakmetaforen hopelijk mank: wie gaat hij mat zetten? Kan hij eigenlijk wel mat zetten? We need a checkmate here and now, could somebody bring me a checkmate? Op een man van de wereld als Trump staat geen maat, dat spreekt vanzelf. Of trapt hij uiteindelijk in een lekker stikmatje dat Europese leiders hem voorleggen? (Just throw that daddydiplomacy in a bin.)
M.C. Escher, Metamorphose II, houtsnede, oktober 1939 – maart 1940, detail
Goed. De laatste speelronden van de interne competitie in de staart van 2025 boden ook redelijk wat vuurwerk, uiteraard veel onschuldiger dan op het biljartlaken van de wereldpolitiek (er moeten daarop altijd vijf ballen liggen die elkaar in evenwicht zouden moeten houden, zo beweerde historica Beatrice de Graaf deze week op tv, en een van die ballen moet Europa / de EU worden – ik vroeg me af: vijf? Waarom niet drie of zes?). We gaan er doorheen met een aantal partijfragmenten die diverse clubgenoten instuurden. Af en toe komt er een vraagje tussendoor, makkelijk of iets moeilijker.
We beginnen met een partijfragment in de partij Terwee – Vreeburg (6e ronde, 30 oktober 2025) dat een spectaculair slot had kunnen hebben.
Sybe had vlak na de opening een pion gewonnen, maar ging op dit moment niet eens opzichtig, maar wel bijna met fatale gevolgen de fout in met 26. Dc2. Jan antwoordde met 26 …. Pf4+. Hij had echter een veel betere zet.
Vraag 1: welke zet is dat? (inkoppertje!)
Na 26 …Pf4+ rommelde zwart nog een tijdje rondom wits koning (offerde het paard voor vage aanvalskansen), wist uiteindelijk nog de remisehaven te bereiken op zet 43, toen Sybe in ernstige tijdnood het paard had teruggegeven.
–0–
Robert Balm en Johan Tates speelden een paar weken geleden een frisse partij (ronde 12, 11 december). Johan leek een pion te verliezen op zet 18.
Vraag 2: welk antwoord heeft wit als Johan 18. …. a5 zou hebben gespeeld?
Vraag 3: hoe haalde wit het punt binnen na 29 …. Txg3? Opwarmertje, ik zeg het erbij. Dus niet zo heel moeilijk. Witspeler Balm wist wel raad met het buitenkansje.
–0–
In dezelfde speelronde won Ted Bijvoets met zwart van Frank Sala. Tijdens de opening vlogen wit en zwart elkaar naar de keel, waardoor er direct een boeiende stelling ontstond. Helaas ging Frank op zet 18 in de fout.
Vraag 4: hoe wint zwart materiaal? (ook niet moeilijk)
–0–
Verrassend maar verdiend was een paar weken eerder de zege van Lourens Willemsen op good old Paul Ruber (ronde 9, 20 november). Hoe kwam het dat je verloor, vroeg ik twee dagen later. Lourens speelde gewoon erg goed, was Pauls nuchtere antwoord. Het toreneindspel waarin de partij uitmondde pakte ongunstig voor zwart uit, omdat de zwarte toren niet actief kon worden aan de goede kant van wits vrijpion. Volgens Paul was er in het eindspel nog wel een afslag naar remise. Hij nam die echter niet. Lourens maakte het karwei mooi af, met 54.a6 als elegante kroon op het werk.
Vraag 5: (deze is iets pittiger): welke afslag miste Paul na de 50ste zet (codewoord: Röntgen- ). Met andere woorden: welke onnauwkeurige zet van zwart wordt bedoeld? En welke tactische truc kan wit gebruiken (variant, 3 zetten)?
–0–
In ronde 11 volgde de ontmoeting tussen uw verslaggever en Paul Ruber. Het werd geen salonremise, ook al had ik dat van te voren zo ingeschat, wel een partij met strijd, waarin wit de vis op het droge had kunnen krijgen, maar dat verzuimde te doen. (De onderlinge stand qua winstpartijen is ruimschoots in het voordeel van Paul, over de jaren gemeten, misschien wel 1-4, of 1-5).
–0–
Tenslotte: de laatste ronde voor de kerst (18 december) bracht nog een tweede ontmoeting met Jan Vreeburg. Die verliep als volgt: de ene speler (ondergetekende, met zwart) ging op zoek naar een dwingende weg naar winst (‘a final blow’), de ander (Jan) probeerde er nog het beste van te maken na een mislukte opening.
Vraag 6: Hier speelde zwart het truttige 22 …. Lc4. Krachtiger is 22 ….. Tac8. Zeg maar, een soort van genadeklap. Welke variant illustreert dat na 23 Pxa6 (5 zetten)? (ook weer wat pittiger)
De partij ging als volgt verder:
Zwart speelde hier 24. Tab8, krachtiger is echter 24 …. Tac8. Sterkste antwoord van wit is enginetechnisch 25. Pa4 (Voor 25. Pe4 valt wat te zeggen, maar ook weer niet vanwege de opstoot f7-f5). Dan staat het zo:
Vraag 7: Hoe gaat zwart hier het daadkrachtigst verder? Geef een variant van vier zetten. (pittig, troost: uw verslaggever vond het niet! Zag de beginzet wel, maar voerde die niet uit.)
De partij ging als volgt verder:
Gepruts van Champions-league-niveau, maar daarom niet getreurd!
Reacties op de vragen / opgaven kunt u kwijt hieronder. Krijgt u in de komende weken op de clubavond een leuk partijfragment (of partij) in de schoot geworpen, stuur dat dan in, bij voorkeur in pgn-formaat, eventueel voorzien van luchtig commentaar. en/of van zelfspot over de zelfgemaakte blunder. Avonturen beleefd in het winderige Wijk aan Zee zijn ook welkom (succes daar!).
Tot zover, Schill
Bonusvraag: in de partij Willemsen – Ruber zit nog een vraag: Wat zou wit kunnen doen na 26…f6? Formuleer het idee, of noem een zet(tenreeks).
Recente reacties